Cultuur

Galerie de Smederij is gelegen aan De Vosholen naast nr. 58 in Sappemeer (nabij kruising Borgercompagnie).

De naam herinnert aan de in 1886 gebouwde smidse van Einje Mandema. In de loop der jaren werkten in de smederij Hendrik Tulp, die in 1898 de smederij kocht en de smid P. Joosten, die in 1959 eigenaar werd van de smederij.

Op foto's van de smederij van omstreeks 1910 zijn de karakteristieke ramen in Gotische stijl te zien. In de 70-er jaren van de vorige eeuw wordt Nieuw Woelwijck, dorpsgemeenschap van verstandelijk gehandicapten, eigenaar van de smederij. De smederij wordt omstreeks 1985 geheel gerestaureerd.
Sinds november 1990 wordt het gebouw als galerie de Smederij ingericht als sfeervolle expositieruimte voor regionale en landelijke amateur-kunstenaars, met als hoofddoel de amateurkunst te stimuleren. Per jaar worden er 5 à 6 exposities van diverse disciplines georganiseerd : textielkunst, schilderkunst, keramiek, fotografie e.a. technieken.

Galerie de Smederij is rolstoel toegankelijk, de toegang is gratis en er is een ruime parkeerplaats aanwezig.

Historische Brandweer Vrienden en Voertuigen

De Historische Brandweer Vrienden en Voertuigen is 15 September 2009 opgericht door een aantal "oud" leden van de brandweer Hoogezand - Sappemeer.

Het is allemaal begonnen in 2006. Een "oud" brandweerman heeft een Ford F 350 brandweerauto meegekregen van zijn werkgever om deze samen met leden en oud leden van de brandweer Hoogezand - Sappemeer te restaureren.

Toen de Ford F 350 na 2 jaar klaar was hebben we besloten om een stichting op terichten.

Tijdens de oprichting van de stichting stonden er al 2 andere restauratie projecten te wachten dat was een Dennis motorspuit die omstreeks 1946 in dienst is gekomen van de brandweer Hoogezand en een oude brandweer koets die zijn dienst jaren is begonnen bij Karton en Papier fabriek v/h W.A. Scholten te Sappemeer en later nog in dienst is geweest bij de brandweer Hoogezand.

In 2010 hebben we nog een aantal voertuigen gekregen van het brandweer museum uit Hellevoetsluis.

De voertuigen stonden her en der verspreid in de Gemeente Hoogezand - Sappemeer tot 20 maart 2012 toen hebben wij een grote loods in gebruik genomen van de Gemeente Hoogezand - Sappemeer.

Het museum hebben wij ingericht met onze brandweer voertuigen, motorspuiten, handbrandspuiten en vele kleine atributen die vroeger en tegenwoordig gebruikt worden bij de brandweer.

Sinds 21 oktober 2013 mogen wij ons Stichting en Musuem de Historische Brandweer Vrienden en Voertuigen noemen.

 

 

Groninger Schaatsmuseum – Noorderstraat 274, Sappemeer

Achter het woonhuis staat een bijzonder pand, waar oorspronkelijk een koffiebranderij gevestigd was, maar nu een heel uitgebreide collectie bijzondere schaatsen uit diverse provincies van eigen land, maar ook uit tal van andere landen herbergt. Naast schaatsen treft u in dit museum ook hulpmiddelen, zoals schaatsstokken, ijshaken, kruiken, kleding. Van verschillende schaatsers van 'naam en faam' zijn medailles, foto's, een elfstedenkruisje in het museum te bewonderen. Veel bekende en onbekende Nederlanders zijn u al voorgegaan om dit unieke museum een bezoek te brengen. Elk jaar zijn er weer nieuwe aanwinsten te zien; zo zijn er uit Canada 'sneeuwschaatsen', die gebruikt werden op veel bereden rijwegen en paden. In januari 1891 is daarop in Canada patent verleend. De museumeigenaar wil u graag laten zien hoe deze bijzondere schaatsen werden toegepast.
Dit jaar kunt u – passend in het thema – in een doorlopende voorstelling zien hoe in vroeger tijden schaatsen werden gemaakt; heel ambachtelijk. Dat laatste geldt ook voor de mosterdsoep die u zoals elk jaar in het Schaatsmuseum kunt proeven.
Kunst en ambacht komen ook tot uitdrukking in het werk van Margot Visser, dat u op zaterdag bij het schaatsmuseum kunt bekijken. Margot Visser vertelt u over haar hobby pottenbakken en demonstreert het bewerken van klei op een pottenbakkersschijf.
Het museum is zowel op zaterdag van 10.00 tot 16.30 uur als op zondag van 12.00 tot 16.30 uur geopend. Voor meer informatie: www.groningerschaatsmuseum.nl

Beelden in Sappemeer :

 

Askay Brothers

Johan Raspe en Rieks Folgerts

( Noorderstraat )

 

Gedenknaald Senatus populatus que Groninganus( Margrietpark)

 

Lode Bok en Jan Neuze (Noorderstraat )

 

 Alleta Jacobs

( HBS Noorderstraat)

Veengravers door H.Mes  ( Noorderstraat )

 

 Driesprong G.Hamersma

Haan ( Noorderstraat )

Scheepsjoager door G Piek (Noorderstraat )

 

Gebouwen :

 

Aletta Jacobs Rijks HBS

Het gebouw van de vroegere Rijks Hoogere Burger School (RHBS) aan de Noorderstraat werd in 1868 gebouwd. Architect was J.C. Hubscher. Op het dak staat een houten klokkentoren met een koepeldak. Het uurwerk hiervoor werd gemaakt door de Groninger instrumentenmaker H. Deutger.
Aletta Jacobs (1854-1929) werd in 1870 toegelaten als toehoorder tot deze RHBS, nadat ze er eerst 'clandestien' lessen had gevolgd. Zij was daarmee het eerste meisje dat een HBS bezocht. De school kreeg later haar naam. In 1871 werd Aletta -als eerste meisje- officieus toegelaten als studente medicijnen aan de Rijksuniversiteit Groningen (de formele toestemming van minister Thorbecke kwam pas in 1872). In 1879 promoveerde ze er als eerste vrouw in Nederland in de geneeskunde.
Kornelis ter Laan en Rento Hofstede Crull waren ook leerlingen van deze HBS. Edu Douwes Dekker (zoon van Multatuli) werkte er een tijdje als leraar. Tot 1969 was het Dr. Aletta Jacobs-lyceum in het pand gevestigd.
In 1979 werd het gebouw als kantoor in gebruik genomen. In 2010 werd het honorair consulaat van de Baltische staten er gehuisvest. Momenteel is het gebouw onderdeel van het Museaal Centrum Sappemeer. Het voormalige schoolgebouw is een rijksmonument.

Historische Scheepswerf Woldhuis

De oude werflocatie op de hoek van het Borgercompagniesterdiep en de Noorderstraat in Sappemeer is met recht een historische plaats, waar sinds het einde van de 17de eeuw achtereenvolgens door de families Raad, Mulder, Berg, Smit en Wolthuis vele honderden houten en stalen schuiten, smakken, pramen, tasken, tjalken, schoeners en bolschepen werden gebouwd en gerepareerd. Het is ook de enige overgebleven, nog herkenbare werflocatie in de veenkoloniën. De eerste bekende scheepsbouwer op deze plaats was Jan Oomkes Raad. Hij bouwde er tussen 1705 en 1739 verscheidene snabben en tasken, kleine houten vaartuigen, hoofdzakelijk bestemd voor het vervoer van turf. Toen Jacobus Franciscus Smit, de oudste broer van Ferus Smit (waarnaar de tegenwoordige werf in Westerbroek is vernoemd), in 1905 de werf te Sappemeer overnam, hadden ijzer en staal reeds hun intrede in de scheepsbouw gedaan.

De werf is reeds sinds 1922 in bezit van dezelfde familie Wolthuis, waardoor niet alleen de gereedschappen en machines, maar ook zeer interessante documenten en foto's bewaard zijn gebleven. Door de kleinschaligheid zijn er sinds de jaren 1920 niet veel veranderingen doorgevoerd. De machines uit begin twintigste eeuw staan er nog, waaronder een knipschaar, ponsmachine, drukker en spantenbuiger.

Ontmoetingskerk

 

De Ontmoetingskerk is een vroeg-20e eeuwse kerk aan de Noorderstraat in het Nederlandse Sappemeer.

Geschiedenis en achtergrond

Na de afscheiding werd in 1835 in Sappemeer door 23 mensen een kerk gesticht onder de naam 'christelijk afgescheiden gereformeerde gemeente' (vanaf 1892: Gereformeerde Kerk). Tot in de jaren veertig van de 19e eeuw, hielden zij in het geheim huissamenkomsten. Op grond van een reglement voor de hervormde kerk, werden geen andere kerkdiensten in de gemeente toegestaan. In 1843 verkregen de afgescheidenen toestemming om in het openbaar hun bijeenkomsten te houden. In 1850 kregen de gereformeerden in Sappemeer hun eerste predikant en werd het kerkgebouw van de Doopsgezinde gemeente aan de Borgercompagniesterstraat overgenomen. Tegen het einde van de 19e eeuw, was het gebouw te klein geworden. Er werd een nieuwe kerk gebouwd aan de Noorderstraat, deze werd in 1910 in gebruik genomen. Het gebouw kreeg later de naam Ontmoetingskerk.

Gebouw

De kerk is gebouwd van rode baksteen, het exterieur is sober. Het gebouw is aangekleed met cordonlijsten in baksteen en geel gepleisterde banden en muizetand-decoraties. De kerkramen zijn neogotisch van vorm.

Boven de entree zit een rondboogvormig bovenlicht met glas-in-loodraam. Boven het raam is een fries geplaatst met de jaartallen 1835 en 1910 en de tekst Bewaar uwen voet als gij ten huize gods ingaat.

Het gebouw staat op de monumentenlijst van de gemeente Hoogezand-Sappemeer.

Koepelkerk

 

Adres :
Noorderstraat 151
9611AD Sappemeer

Gebouwd in 1655
Monumentale status rijksmonument
Monumentnummer 22269
Architectuur
Architect(en) C. Roelofsz :Tekst boven de ingang

Het Van Oeckelenorgel : Portaal Christendom

De Koepelkerk is een 17e-eeuwse kerk aan de Noorderstraat in het Nederlandse Sappemeer.

Geschiedenis en achtergrond

De ontginning van het veengebied rond het huidige Sappemeer werd begin 17e eeuw geïnitieerd door het stadsbestuur van Groningen. In 1653 kreeg een commissie vanuit de Groninger raad de opdracht om een kerk te bouwen naar het voorbeeld van de koepelkerk in Willemstad (1607). Bouwheer was Coenraet Roelofs.

Boven de toegangsdeur van de kerk is het stadswapen van Groningen aangebracht en de tekst 'Ao SENATUS POPULUS QUE GRONINGANUS 1655' ('raad en volk van Groningen, anno 1655'). Het dak van het achtkantige gebouw werd in koper uitgevoerd. De bouw kostte destijds ruim ƒ 13.000. In de kerk zijn vier herenbanken, waarvan een werd geplaatst door Gerhard ten Berge. De kerk werd tot voor kort gebruikt voor protestantse kerkdiensten.

In 1791 kreeg het gebouw twee kruisende zadeldaken. Bij een restauratie in 1990 werd de kerk in oorspronkelijke staat teruggebracht en kreeg het dak weer zijn koepelvorm.

Het Museaal Centrum Sappemeer heeft de kerk in erfpacht. Het is een rijksmonument

.

Borg welgelegen

De stad Groningen begon in 1628 met de ontsluiting van de venen rondom het drooggelegde Sappemeer. Dit werk werd uitbesteed aan de veencompagnieën. Zo stichtten enige burgers uit de stad, toen het Kleinemeer aan de beurt was, in 1647 de Groninger Borger Compagnie. Eén ervan, Adriaan Geerts Paap, alias Wildervanck, had ook reeds bezit genomen van de venen voor het karspel Zuidbroek. Aan de westzijde van de hoofdvaart van de Borgercompagnie verrees ten behoeve van de administratie en het toezicht op de ontsluitingswerkzaamheden het Compagniehuis.

Eén van de Groninger borgheren nu was de boekhouder Jan Cornelis Spiel, hij is de stichter van de buitenplaats 'Welgelegen'. Door de toename van de vervening vond de stad Groningen het raadzaam de veencompagnie apart te beheren en richtte daarom in 1652 het veenkantoor op. Spiel solliciteerde naar het ambt van rentmeester der venen, doch zijn zwager Jacob Hayckens was hem voor. Deze werd de eerste van een lange reeks van rentmeesters. Jan Cornelis Spiel huwde in 1639 Margreta van Ewsum. Spiel hield zich voortaan bezig met de turfgraverij in Kleinemeer en kwam geregeld op het Compagniehuis. Hij was het die op de gedachten kwam om hier zomers te gaan wonen. Zo werden in 1655 een heemstede afgebakend in het Kleinemeer en spoedig bouwde Spiel daar zijn hofstede. Het huis was voorzien van twee trapgevels met in het midden een torentje. Om het huis lag een gracht en naar het zuiden strekte zich een grote siertuin uit. Het gehele terrein was omsloten door een brede singel met fraai geboomte. De verbinding met de door Kleinemeer lopende hoofdweg werd verzorgd door een vaste boogbrug over het Borgercompagniesterdiep.

Na het overlijden van Spiel werd de kleinzoon van Margreta van Ewsum, Johannes Vertier Stoltz, de nieuwe eigenaar. Stoltz huwde Susanna van Wullen en zij woonden in de Nieuwe Zwanestraat, doch 's zomers verhuisden ze naar Kleinemeer. Stoltz, advocaat en ontvanger van de predikantgoederen alsmede boekhouder van het Burgerweeshuis en het Fraterhuis, verfraaide het landgoed aanzienlijk. De tuinen lagen nu om twee langgerekte vijvers, terwijl ook het landbezit was uitgebreid. Voor het landbouwbedrijf werd een schuur gebouwd met een 'camer' voor de meijer. Door een gebleken kastekort werd hij van zijn taak ontheven in 1692 en na geharrewar en aanmaningen, resulteerde dit in een executie. Op 16 mei 1695 vond 'bij brandende keerse' de verkoop van Welgelegen plaats in het Wijnhuis aan de Grote Markt.

Sint-Willibrorduskerk

Plaats Sappemeer
Gebouwd in 1872-1873
Architectuur
Architect(en) Pierre Cuypers
Portaal Christendom

De Sint-Willibrorduskerk is een 19e eeuws kerkgebouw in Sappemeer.

Geschiedenis en achtergrond

De katholieken in Hoogezand en Sappemeer kerkten vanaf begin 1700 in Kleinemeer. In 1855 werd de statie formeel een parochie, gewijd aan Willibrord. Omdat het kerkgebouw te klein werd, werd in 1865 land gekocht aan het Hoofddiep (nu Noorderstraat) in Sappemeer. Architect Pierre Cuypers werd gevraagd een gebouw te ontwerpen. Hij maakte zijn eerste ontwerp in 1866, maar moest dit op verzoek van het parochiebestuur tot twee keer toe aanpassen naar een zuinigere en kleinere uitvoering.

Het ontwerp van 1871 werd goedgekeurd en in 1872-1873 werd het kerkgebouw neergezet. Cuypers' eerste ontwerp werd uiteindelijk gebruikt voor de Sint-Vituskerk in Blauwhuis. Opzichter bij de bouw was Nicolaas Molenaar sr.. De kerk is een zogeheten hallenkerk in neogotische stijl.

Bij de zware novemberstorm van 13 november 1972 waaide de torenspits om, hierdoor werd het pijporgel in de kerk vernield, de nieuwe spits werd op 8 augustus 1973 op de toren geplaatst.. In 1976 werd het gebouw erkend als rijksmonument.[1] Van 1994 tot 2008 werd de kerk gerestaureerd en werden onder andere wandschilderingen en houtsnijwerk hersteld.

In 1990 werd de parochie in Foxham samengevoegd met de Sappemeerster parochie tot de 'Martinus-Willibrordus Parochie'.[2] Een aantal van de glas-in-loodramen van de Sint-Martinuskerk werd herplaatst in Sappemeer.

In de nabijheid van de kerk, bij de entree van de begraafplaats, staat een Heilig Hartbeeld (1924) van de hand van August Falise.

Voormalige moutwijn fabriek de vlijt

De voormalige distilleerderij en moutwijnfabriek 'De Vlijt', aan de Noorderstraat in Sappemeer, is opgericht in 1839. Het bedrijf aan in de zogenaamde 'Kop van Sappemeer' was een aardappelmoutwijnfabriek die uitgroeide tot branderij, distilleerderij en mouterij met moutmolen. Door de toenemende concurrentie van de jenever-en moutwijnindustrie in Schiedam e.o. veranderde het bedrijf de bedrijfsnaam later in 'Gist-en Spiritusfabriek Sappemeer'. In 1971 is de distilleerderij overgenomen door de Rotterdamse firma Henkes en Mispelblom.
Nu is het pand gedeeltelijk verbouwd tot woningen. Het is een gemeentelijk monument.Kleinemeersterstraat 158

9611 JJ Sappemeer

0651826079Galerie de Smederij is gelegen aan De Vosholen naast nr. 58 in Sappemeer (nabij kruising Borgercompagnie).

De naam herinnert aan de in 1886 gebouwde smidse van Einje Mandema. In de loop der jaren werkten in de smederij Hendrik Tulp, die in 1898 de smederij kocht en de smid P. Joosten, die in 1959 eigenaar werd van de smederij.

Op foto's van de smederij van omstreeks 1910 zijn de karakteristieke ramen in Gotische stijl te zien. In de 70-er jaren van de vorige eeuw wordt Nieuw Woelwijck, dorpsgemeenschap van verstandelijk gehandicapten, eigenaar van de smederij. De smederij wordt omstreeks 1985 geheel gerestaureerd.
Sinds november 1990 wordt het gebouw als galerie de Smederij ingericht als sfeervolle expositieruimte voor regionale en landelijke amateur-kunstenaars, met als hoofddoel de amateurkunst te stimuleren. Per jaar worden er 5 à 6 exposities van diverse disciplines georganiseerd : textielkunst, schilderkunst, keramiek, fotografie e.a. technieken.

Galerie de Smederij is rolstoel toegankelijk, de toegang is gratis en er is een ruime parkeerplaats aanwezig.